Tandheelkundige zorg voor ouderen: wat er verandert met de jaren
Mondzorg voor ouderen richt zich op het behoud van het eigen gebit bij veranderende omstandigheden zoals terugtrekkend tandvlees, drogere mond door medicijngebruik en verminderde handfunctie bij het poetsen.
Wie het eigen gebit tot op hoge leeftijd behoudt, merkt dat de zorg ervoor verandert. Niet omdat er meer misgaat, maar omdat er andere dingen misgaan dan op jongere leeftijd. Wortelcariës in plaats van gaatjes in het kauwvlak, een drogere mond door medicijnen, en poetsen dat lastiger wordt door stijve handen.
Het goede nieuws is dat vrijwel al deze veranderingen goed op te vangen zijn, mits ze op tijd worden opgemerkt. Daarvoor is periodieke controle op latere leeftijd juist belangrijker, niet minder.
Terugtrekkend tandvlees en wortelcariës
Met de jaren trekt het tandvlees vaak iets terug, waardoor een deel van de tandwortel bloot komt te liggen. Dat wortelvlak is zachter dan glazuur en daardoor gevoeliger voor tandbederf.
Gaatjes ontstaan op hogere leeftijd dan ook vaker aan de randen van tanden, vlak bij het tandvlees, dan boven op de kauwvlakken. Ze zijn bovendien lastiger zelf te zien, zeker aan de achterzijde van het gebit.
Blootliggende wortels geven daarnaast vaker gevoeligheid bij koud, warm of zoet. Dat is vervelend maar op zichzelf geen alarmsignaal; wel iets om bij een controle te melden.
Een tandpasta voor gevoelige tanden helpt bij veel mensen. Poets bij blootliggende wortels niet harder maar juist zachter: te stevig poetsen versnelt de terugtrekking van het tandvlees.
Medicijnen en een drogere mond
Veel gebruikte medicijnen verminderen de speekselproductie als bijwerking. Denk aan bepaalde middelen tegen hoge bloeddruk, plaspillen, antidepressiva en middelen tegen allergie.
Speeksel spoelt voedselresten weg, neutraliseert zuren en levert mineralen aan het glazuur. Bij minder speeksel neemt het risico op gaatjes en tandvleesproblemen merkbaar toe, ook bij mensen die altijd een gaaf gebit hadden.
Neem daarom een actueel medicijnoverzicht mee naar uw afspraak. Dat is niet alleen van belang voor de veiligheid van een behandeling, maar ook om te begrijpen wat er in uw mond gebeurt.
Stop nooit zelf met medicatie vanwege mondklachten. Bespreek dat met uw huisarts of apotheker; soms is een alternatief mogelijk, en anders kunnen wij de zorg aanpassen aan de situatie.
Poetsen als het lastiger wordt
Bij artrose, tremor of verminderde kracht in de handen wordt goed poetsen fysiek moeilijker. Een elektrische tandenborstel met een dikkere greep helpt vaak, omdat de beweging door het apparaat wordt gedaan.
Ragers zijn voor veel mensen makkelijker te hanteren dan floss. Er bestaan varianten met een langere steel voor wie moeilijk bij de achterste kiezen komt. Onze HBO-gediplomeerde mondhygiënisten kijken graag met u mee welke hulpmiddelen in uw situatie werken en oefenen dat samen met u.
Draagt u een gedeeltelijke prothese, dan verdienen de resterende eigen tanden extra aandacht: juist rond de klemmen hoopt plak zich op.
Reinig de prothese dagelijks buiten de mond en laat hem 's nachts uit, tenzij anders geadviseerd. Het slijmvlies eronder heeft die rust nodig.
Praktisch bij ons in Alkmaar
Onze praktijk aan de Louise de Colignystraat is bereikbaar met auto, fiets en openbaar vervoer. Op de locatie in Alkmaar werken de tandarts en de mondhygiënisten onder één dak, zodat u niet naar twee adressen hoeft.
Wij nemen ruim de tijd en leggen uit wat wij doen. Heeft u moeite met lang stilliggen of met de stoel, geef dat aan bij het maken van de afspraak, dan houden wij daar rekening mee.
Er is geen wachtlijst en u heeft geen verwijzing nodig. Een halfjaarlijkse controle blijft ook op latere leeftijd zinvol, juist omdat problemen dan minder opvallen.
Komt u met begeleiding, dan is die uiteraard welkom in de behandelkamer. Geef bij het maken van de afspraak door wat er nodig is, dan houden wij daar bij de planning rekening mee.
Veelgestelde vragen
Waarom krijg ik nu opeens gaatjes terwijl dat vroeger nooit gebeurde?
Dat komt vaker voor dan u denkt. Terugtrekkend tandvlees legt tandwortels bloot die zachter zijn dan glazuur, en medicijnen die de mond droger maken verminderen de beschermende werking van speeksel. Beide veranderingen verhogen het risico, ook bij mensen die altijd een gaaf gebit hadden.
Welke medicijnen maken mijn mond droog?
Onder meer bepaalde middelen tegen hoge bloeddruk, plaspillen, antidepressiva en allergiemedicatie kunnen de speekselproductie verminderen. Neem een actueel medicijnoverzicht mee naar uw afspraak. Stop nooit zelf met medicatie; bespreek klachten met uw huisarts of apotheker en meld ze bij ons.
Wat kan ik doen tegen een droge mond?
Drink regelmatig kleine slokjes water en beperk cafeïne en alcohol. Suikervrije kauwgom stimuleert de speekselproductie. Er bestaan daarnaast speekselvervangende gels en sprays. Wij bespreken graag wat in uw situatie past en letten bij controles extra op de plekken die dan kwetsbaar zijn.
Ik kan door mijn handen niet goed meer poetsen. Wat helpt?
Een elektrische tandenborstel met een dikke greep neemt de poetsbeweging grotendeels over. Ragers met een langere steel zijn voor veel mensen makkelijker dan floss. Onze mondhygiënisten kijken met u mee welke hulpmiddelen aansluiten bij uw handfunctie en oefenen dat samen met u.
Is een controle nog zinvol als ik een volledige prothese heb?
Ja. Wij beoordelen dan de pasvorm, de conditie van het slijmvlies eronder en de gezondheid van de mond als geheel. Een slecht passende prothese kan drukplekken en ontstekingen geven. Ook bij een volledige prothese blijft periodieke controle daarom verstandig.
Wordt tandheelkundige zorg voor ouderen vergoed?
Voor volwassenen valt tandheelkundige zorg grotendeels buiten de basisverzekering; vergoeding loopt via een aanvullende tandartsverzekering en verschilt per polis. Voor een volledige gebitsprothese gelden aparte regelingen. De actuele tarieven vindt u op onze website.
Kan ik mij nog inschrijven op latere leeftijd?
Ja, wij nemen nieuwe patiënten aan. U heeft geen verwijzing nodig en er is geen wachtlijst. Vraag uw vorige tandarts om uw patiëntenkaart en röntgenfoto's digitaal door te sturen, zodat wij zicht hebben op wat er eerder is gedaan.
Wilt u een controle inplannen? Bel ons op 072 789 0077 of maak online een afspraak.