Ontstoken verstandskies: herkennen en behandelen
Een ontstoken verstandskies, in de tandheelkunde pericoronitis genoemd, is een ontsteking van het tandvlees rond een gedeeltelijk doorgebroken derde molaar, waarbij bacteriën zich ophopen onder het tandvleesflapje dat de kies deels bedekt.
Pijn achter in de kaak die klopt in plaats van zeurt, een vieze smaak die niet weggaat en tandvlees dat opgezet aanvoelt. Dat beeld past bij een ontstoken verstandskies. Anders dan doorbraakpijn zakt dit meestal niet vanzelf af. Hieronder leest u hoe u het herkent, hoe het verloop eruitziet en wat de tandarts eraan doet.
Hoe de ontsteking ontstaat
Een verstandskies die maar half doorbreekt, houdt een flapje tandvlees over de kauwvlakte. Onder dat flapje komt u met de tandenborstel niet, terwijl er wel etensresten en bacteriën achterblijven. Het tandvlees raakt ontstoken.
De klachten spelen vooral tussen het zeventiende en vijfentwintigste levensjaar. De onderste verstandskiezen zijn het vaakst betrokken, omdat daar het tandvleesflapje het langst blijft liggen.
Klachten en het verloop in de tijd
Kenmerkend zijn kloppende pijn achter in de kaak, rood en gezwollen tandvlees rond de kies, een vieze smaak en pijn bij het dichtbijten. Soms komt er pus vrij bij druk op het tandvlees.
Een aanval duurt meestal drie tot zeven dagen en zakt daarna af. Zolang het flapje er zit, komen de klachten in de maanden erna vrijwel altijd terug. Koorts, een dikker wordende wang of een mond die u niet ver genoeg open krijgt, vragen om beoordeling binnen een dag.
Wat de tandarts bij Mondzorg Kieskeurig doet
Onze BIG-geregistreerde tandarts reinigt eerst de ruimte onder het tandvleesflapje en beoordeelt het tandvlees rond de kies. Een röntgenfoto laat zien hoe de kies ligt en of het kaakbot rond de wortel meedoet in de ontsteking.
Keert de ontsteking terug of blijft de plek onbereikbaar voor de tandenborstel, dan is verwijderen van de kies de blijvende oplossing. Bij onze tandarts in Alkmaar hoort u welke keuze in uw situatie past en waarom.
Wanneer het geen verstandskies probleem is
Ontstoken tandvlees rond een verstandskies wordt verward met een bredere tandvleesontsteking. Het onderscheid bepaalt de behandeling: bij een verstandskies zit de oorzaak op één plek, bij bloedend tandvlees door het hele gebit ligt dat anders.
Is het tandvlees op meer plekken ontstoken en trekt het terug, dan kan er sprake zijn van parodontitis. Dat vraagt een eigen traject bij de mondhygiënist en de tandarts samen, waarbij het tandvlees rond elk element wordt opgemeten.
Veelgestelde vragen
Gaat een ontstoken verstandskies vanzelf over?
Een aanval zakt meestal binnen drie tot zeven dagen af, maar de oorzaak blijft bestaan zolang de kies half onder het tandvlees zit. Daardoor keren de klachten in de maanden erna vrijwel altijd terug. Een periode zonder pijn is dus geen bewijs dat het probleem is opgelost.
Krijg ik antibiotica?
Antibiotica zijn geen standaardoplossing. Ze komen aan de orde wanneer de ontsteking zich uitbreidt of gepaard gaat met koorts en zwelling. De ontsteking verdwijnt pas duurzaam als de plek schoon te houden is of de kies eruit gaat.
Hoe snel moet ik erbij zijn?
Bij milde klachten volstaat een reguliere afspraak. Bij koorts, toenemende zwelling of een mond die u moeilijk open krijgt, is beoordeling binnen een dag verstandig. Bel ons tijdens openingstijden, dan kijken wij wat mogelijk is.
Wat kan ik zelf doen tot de afspraak?
Houd het gebied schoon met een zachte tandenborstel en spoel met lauw zout water. Kauw tijdelijk aan de andere kant en vermijd hard of plakkerig voedsel. Dit vermindert de irritatie, maar vervangt beoordeling niet.
Moet de kies er altijd uit na een ontsteking?
Niet altijd. Bij een eerste, oppervlakkige ontsteking kan grondig reinigen volstaan, zeker als de kies verder goed doorbreekt. Komt de ontsteking terug, dan is verwijderen de meest duurzame keuze. De röntgenfoto bepaalt of dat in onze praktijk of bij een kaakchirurg gebeurt.
Hoe snel kan ik terecht bij Mondzorg Kieskeurig?
Wij werken zonder wachtlijst en u heeft geen verwijzing nodig. De praktijk is in de avond en regelmatig op zaterdag geopend.
Een afspraak maken
Herkent u deze klachten? Maak een afspraak bij Mondzorg Kieskeurig in Alkmaar of bel ons op 072 789 0077.